| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Marian Włodzimierz Albiński |
| Pseudonim | Ajaks |
| Urodzenie | 25 marca 1892, Kraków |
| Zgon | 21 kwietnia 1978, Warszawa |
| Zawód | polonista, pedagog, literaturoznawca, krytyk literacki, dziennikarz |
| Rola wojskowa | major Wojska Polskiego |
| Wykształcenie | Uniwersytet Jagielloński; doktorat na Uniwersytecie Warszawskim (1922) |
| Odznaczenia | Krzyż Niepodległości |
| Związki | |
| Region | Wawer (działalność społeczna i muzealna) |
Marian Włodzimierz Albiński był polskim uczonym i publicystą, który łączył pracę naukową z działalnością wojskową i społeczną. Zyskał rozpoznawalność jako autor badań nad zastosowaniem psychoanalizy w badaniach literackich oraz jako działacz związany z Wawrem.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się jako syn Stanisława Albińskiego, mierniczego. Kształcił się w IV Gimnazjum w Krakowie — w jednej klasie ze Stefanem Banachem i Witoldem Wilkoszem — a następnie w Gimnazjum im. Sobieskiego. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1910/1911–1913/1914 i otrzymał nagrodę Akademii Umiejętności w Krakowie. W czasie studiów odbył podróże naukowe do miast europejskich, m.in. Monachium, Wiednia, Zurychu, Padwy i Rzymu.
W okresie przed I wojną światową wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich, najpierw w Wiedniu, potem w Krakowie. Po powrocie z Włoch oddał się do dyspozycji władz drużyn i po wybuchu wojny walczył z I Brygadą Legionów Polskich. Po zajęciu Kielc przez Józefa Piłsudskiego współredagował „Dziennik Urzędowy Komisariatu Wojsk Polskich w Kielcach”, a w 1917 roku został powołany do Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu w Warszawie.
Działalność wojskowa i praca zawodowa
W 1922 roku uzyskał stopień doktora filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. W 1924 roku został przydzielony do Wydziału Indywidualizacji Żołnierza w Ministerstwie Spraw Wojskowych, a następnie kierował referatem oświatowo-kulturalnym w Dowództwie Okręgu Korpusu nr 1 w Warszawie. W wojsku interesował się psychologią i wychowaniem; publikował teksty poświęcone psychologicznym aspektom życia żołnierza.
Jako dziennikarz współpracował z pismem „Polska Zbrojna”. W 1924 roku, razem z Ludwikiem Jekelsem, przetłumaczył Trzy rozprawy z teorii seksualnej Sigmunda Freuda. W okresie międzywojennym redagował również regionalny miesięcznik „Na Straży” (1937–1939) i należał do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Badania literackie i prace naukowe
Zainteresowania naukowe Albińskiego obejmowały literaturoznawstwo oraz zastosowanie metod psychoanalitycznych w analizie dzieł literackich. Publikował artykuły i rozprawy o Wyspiańskim, o technice powieściowej, o badaniach psychoanalitycznych w Polsce oraz o pedagogicznym zastosowaniu psychoanalizy. Jego prace ukazywały się w czasopismach takich jak „Przegląd Humanistyczny”, „Pamiętnik Literacki” i „Polskie Archiwum Psychologii”.
Działalność w Wawrze i podczas II wojny światowej
Podczas II wojny światowej wspólnie ze Stanisławem Krupką zorganizował w Wawrze szkołę zawodową, która jednocześnie działała jako zakonspirowana szkoła ogólnokształcąca. Od listopada 1943 roku pełnił funkcję kustosza Regionalnego Muzeum Pamiątek w Wawrze. Zajmował się także tematyką lokalną — publikował teksty o historii Wawra, w tym o karczmie Wawer.
Śmierć i pochówek
Marian Albiński zmarł 21 kwietnia 1978 roku w Warszawie. Był odznaczony Krzyżem Niepodległości. Został pochowany na cmentarzu w Marysinie Wawerskim.
