Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Znani z miasta

Karol Akerman — polski chemik

Dorota Jankowska • 4 min czytania

Karol Akerman
Fot. Mateusz Opasiński · „Karol Akerman, Maria Fidelska (grób)” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Karol Akerman (24 lutego 1913–10 czerwca 1987) był polskim chemikiem, który współtworzył powojenny przemysł chemiczny w Polsce i prowadził później działalność naukową w Niemczech i Francji.

Dane osobowe
Urodzenie24 lutego 1913, Kraków
Zgon10 czerwca 1987, Düsseldorf
ZawódChemik
Alma materUniwersytet Jagielloński
Doktorat1961, Uniwersytet Jagielloński
Promotorprof. Feliks Polak
MałżonekCelina z domu Milska (1917–1993)
PochówekCmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa (kwatera 2C-7-12)
Wybrane stanowiska
Lata międzywojenneChemik w cementowni "Firley" (1936–1939), fabryka "Nad Kamienną" (1939)
Okres wojennyStarszy inżynier i główny inżynier w organach przemysłowych na terenach wschodnich; przymusowa praca i ucieczka z obozu (1940–1944)
Po 1945Dyrektor techniczny Huty Cynkowej w Trzebini; szereg stanowisk kierowniczych w centralnych zarządach przemysłu chemicznego i metali nieżelaznych (1945–1957)
Działalność naukowaKierownik Katedry Technologii Chemicznej na UMCS (od 1963); praca w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie; wykładowca na Sorbonie (od 1972)

Karol Akerman był polskim chemikiem, który odegrał istotną rolę przy uruchamianiu przemysłu chemicznego po wojnie i łączył pracę praktyczną z działalnością naukową. Pracował w zakładach przemysłowych, pełnił kierownicze funkcje w centralnych organach przemysłu oraz prowadził badania i wykłady na uczelniach w Polsce i za granicą.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Krakowie w rodzinie zegarmistrza Chajema Szyi Ackermana i Süssel z domu Selinger. Dzieciństwo spędził w Trzebini, gdzie uczęszczał do Szkoły Ludowej w latach 1919–1923. Później uczył się w Gimnazjum Państwowym w Chrzanowie; w 1931 roku zdał egzamin maturalny i rozpoczął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1936 roku.

Po studiach pracował jako chemik w zakładach przemysłowych na ziemiach polskich. W okresie wojennym trafił na tereny wschodnie, gdzie zajmował stanowiska inżynierskie w organach przemysłu materiałów budowlanych oraz w gipsowniach. Był przymusowo zatrudniony jako robotnik, trafił też do obozu pracy dla Żydów w Drohobyczu, skąd zbiegł i ukrywał się około roku.

Kariera zawodowa i praca naukowa

Po repatriacji w lutym 1945 roku objął stanowisko dyrektora technicznego Huty Cynkowej w Trzebini, a następnie pełnił funkcje kierownicze w Ministerstwie Przemysłu oraz w centralnych zjednoczeniach przemysłu metali nieżelaznych i chemicznego. W kolejnych latach był między innymi naczelnym dyrektorem Zjednoczenia Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach oraz generalnym dyrektorem Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach.

W 1961 roku uzyskał stopień doktora nauk chemicznych na Uniwersytecie Jagiellońskim po obronie pracy zatytułowanej "Synteza sorbentów specyficznych z przeznaczeniem do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych"; promotorem był prof. Feliks Polak. W 1963 roku został kierownikiem Katedry Technologii Chemicznej na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kierował tam Pracownią Radioizotopową i współpracował z Instytutem Badań Jądrowych w Warszawie.

Od 1968 roku przebywał na stażu w Niemczech jako profesor wizytujący i pracownik naukowy w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie. Kilka lat później pozostał za granicą i kontynuował pracę badawczą w Düsseldorfie oraz wykładową w Paryżu, gdzie od 1972 roku pracował na Sorbonie.

Wybrane publikacje

Akerman opublikował prace dotyczące technologii chemicznej, materiałów budowlanych oraz zastosowań izotopów radioaktywnych w badaniach przemysłowych. Do jego tytułów należą między innymi:

- "Formy i znaczenie pomocy radzieckiej dla polskiego przemysłu chemicznego" (ok. 1950)
- "Gips" (1951, wspólnie z Edwardem Zawadą)
- "Untersuchung des Jodierungsprozesses von Speisesiedesalz mit radioaktiven ¹³¹J" (1962)
- "Gips i anhydryt. Występowanie i zastosowania w przemyśle i w budownictwie" (1964)
- "Techniczne zastosowanie metody atomów znaczonych" (1970)

Odznaczenia i nagrody

Wyróżniono go kilkoma odznaczeniami państwowymi i nagrodami. Otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950) oraz Order Sztandaru Pracy I klasy (1951). Był laureatem Nagrody Państwowej I stopnia (1951) i II stopnia (1953), a także otrzymał Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955).

Zmarł w Düsseldorfie w 1987 roku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w kwaterze 2C-7-12.

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodził się Karol Akerman?
Urodził się 24 lutego 1913 roku w Krakowie.
Jaki był temat doktoratu Karola Akermana i kiedy go uzyskał?
Doktorat uzyskał w 1961 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim. Praca nosiła tytuł "Synteza sorbentów specyficznych z przeznaczeniem do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych"; promotorem był prof. Feliks Polak.
Gdzie prowadził działalność naukową poza Polską?
Pracował naukowo w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie, a od 1972 roku był wykładowcą na Sorbonie w Paryżu.
Gdzie został pochowany Karol Akerman?
Pochowano go na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w kwaterze 2C-7-12.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dorota Jankowska

Nazywam się Dorota Jankowska i w redakcji krakowskakancelaria.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Krakowem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również