Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie działa jako muzeum rezydencji historycznej. Instytucja ma osobowość prawną i figuruje w Rejestrze Narodowych Instytucji Kultury pod numerem 21/92 oraz w Państwowym Rejestrze Muzeów pod numerem 16/135. Kolekcje skupiają dzieła sztuki oraz pamiątki historyczne związane z historią Wawelu.
Jak powstało muzeum?
Początki zbiorów wawelskich sięgają 1882 roku, kiedy Jan Matejko przekazał do planowanego muzeum obraz „Hołd pruski”. Kolekcje zaczęto systematycznie tworzyć podczas prac konserwatorskich prowadzonych od 1905 roku po opuszczeniu wzgórza przez wojska austriackie. Kierownictwo Restauracji Zamku na Wawelu prowadziło prace konserwatorskie i odnowieniowe aż do końca 1985 roku.
W 1930 utworzono centralną instytucję — Dyrekcję Państwowych Zbiorów Sztuki, której jednym z oddziałów stał się Zamek Wawelski. Jako samodzielne muzeum Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki funkcjonuje od 1945 roku. Istotną część zbiorów stanowią przedmioty rewindykowane po traktacie ryskim z 1921 roku, między innymi arrasy i królewskie insygnia.
Co jest w Zamku Królewskim na Wawelu?
Muzeum prezentuje sześć stałych ekspozycji: Reprezentacyjne Komnaty Królewskie, Prywatne Apartamenty Królewskie, Skarbiec Koronny i Zbrojownia, Sztuka Wschodu z kolekcją namiotów tureckich, Wawel Zaginiony oraz Wawel Odzyskany. Do programu należy także trasa Ogrody Królewskie na Wawelu wraz z rezerwatem archeologicznym kościoła Św. Gereona. Zbiory obejmują m.in. słynne arrasy królewskie oraz koronacyjny miecz Szczerbiec.
Kto kierował odnowieniem zamku i kto był dyrektorem?
Prace odnowieniowe na Wawelu prowadziło kolejno Kierownictwo Restauracji Zamku na Wawelu. Kierownictwo tworzyli m.in.:
- arch. Zygmunt Hendel (1905–1914)
- arch. Ignacy Sowiński (1914–1916)
- arch. Karol Skawiński (1916)
- prof. dr hab. Adolf Szyszko-Bohusz (1916–1939; 1945–1946)
- prof. dr hab. Bohdan Guerquin (1946–1947)
- prof. dr arch. Witold Minkiewicz (1947–1951)
- prof. dr hab. Alfred Majewski (1951–1983)
- Tadeusz Szafer (1984–1985)
Dyrektorami Zamku Królewskiego na Wawelu byli kolejno:
- prof. dr hab. Tadeusz Mańkowski (1945–1951)
- prof. dr hab. Jerzy Szablowski (1952–1989)
- prof. dr hab. Jan Ostrowski (1989–2020)
- prof. dr hab. Andrzej Betlej (od 2020)
Jakie zadania realizuje Zamek?
Zamek działa na podstawie statutu nadanego przez Ministra Kultury. Do zadań muzeum należy zachowanie zabytkowej substancji Wawelu jako pomnika historii, ideowe odtworzenie przeszłości rezydencji oraz włączenie jej wartości w obieg kultury narodowej. Instytucja gromadzi i chroni odpowiednio dobrane dzieła sztuki i pamiątki, prowadzi prace konserwatorskie budowli i zbiorów, organizuje badania naukowe oraz działalność wydawniczą i edukacyjną.
Nazwa, wizerunek i logo Zamku są zastrzeżone w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej.
Informacje praktyczne
- Adres: Wawel 5, 31-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 9:00–19:00, pn 10:00–16:00
- Telefon: +48124225155
- Strona internetowa: wawel.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (166 631 opinii)
