Kontakt
Teraz Piątek, 6 listopada 2026
Przewodnik

Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN w Krakowie — nosorożec włochaty

• Wojciech Olszewski • 3 min czytania

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie
Fot. Maire · „Muzeum Przyrodnicze PAN w Krakowie by Maire 04” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie gromadzi zbiory zoologiczne i paleontologiczne. Wyróżnia się nosorożcem włochatym zachowanym w całości; muzeum wznowiło działalność w październiku 2012 roku.

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie to placówka prezentująca zarówno współczesne zbiory zoologiczne, jak i eksponaty paleontologiczne. Kolekcje sięgają XIX wieku i obejmują m.in. preparaty zwierząt, skamieniałości oraz minerały. Najbardziej rozpoznawalnym eksponatem jest nosorożec włochaty zachowany w całości, unikatowy pod względem zachowania tkanek miękkich.

Jak powstało muzeum?

Początki sięgają 1865 roku, kiedy Kazimierz Wodzicki przekazał zbiory ptaków Towarzystwu Naukowemu Krakowskiemu. Pierwsza wystawa dla publiczności została zorganizowana w 1888 roku w gmachu krakowskiego oddziału PAN przy ul. Sławkowskiej.

W 1929 roku do kolekcji trafił wyjątkowy okaz nosorożca włochatego znaleziony w Staruni koło Stanisławowa. Muzeum przeniosło się do obecnej siedziby w 1993 roku.

Co obejmują wystawy stałe?

W skład wystaw stałych wchodzi ekspozycja „Mięczaki Świata”, która dzieli się na część z mięczakami wymarłymi, między innymi amonitami, oraz na część z mięczakami współczesnymi i przedmiotami wykonanymi z masy perłowej i pereł.

Ekspozycja zatytułowana „Rozmowa z kamieniem” prezentuje minerały i skamieniałości przekazane muzeum przez Zbyluta Grzywacza; ekspozycja została zadedykowana poezji Wisławy Szymborskiej.

W sali „Fauna Plejstocenu” pokazane są szczątki megafauny plejstoceńskiej. Oprócz pojedynczych elementów kostnych wystawiono także kompletny okaz nosorożca włochatego wraz ze skórą i tkankami miękkimi; na ekspozycji znajdują się także szczątki mamutów, niedźwiedzia jaskiniowego i jelenia olbrzymiego.

Jakie wystawy czasowe organizowano?

Muzeum organizowało liczne wystawy czasowe, między innymi „Storczyki”, „Ewolucja krabów”, „Sztuka paleolitu i neolitu”, „Łowcy z epoki kamienia” oraz ekspozycje dotyczące wody i fauny egzotycznej. W 2004 roku instytucja zaprezentowała mobilne oceanarium, które odwiedzało różne miejsca w Polsce i przyciągnęło duże zainteresowanie odwiedzających. W dniach 25 października 2013 do 15 marca 2014 roku odbyła się wystawa "Bursztyn w dziejach i tradycji Europy" na powierzchni około 700 m², poświęcona pochodzeniu, właściwościom i roli bursztynu od paleolitu do czasów współczesnych.

Jak zmieniała się działalność muzeum?

W drugiej dekadzie XXI wieku placówka przechodziła zmiany organizacyjne i wystawiennicze. W sierpniu 2009 roku muzeum zostało zamknięte dla zwiedzających i następnie tymczasowo przekształcone w tzw. żywe muzeum. W latach 2008–2012 w budynku funkcjonowało prywatne Aquarium o charakterze edukacyjnym i interaktywnym; działalność tego akwarium zakończyła się nakazem komorniczym 11 czerwca 2012 roku.

Po tych wydarzeniach muzeum wznowiło działalność w październiku 2012 roku i kontynuuje prezentację swoich kolekcji oraz organizację wystaw czasowych.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jakie muzea przyrodnicze znajdują się w Krakowie?
Jednym z muzeów przyrodniczych w Krakowie jest Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, które prezentuje zbiory zoologiczne, paleontologiczne i mineralogiczne.
Co jest unikatowym eksponatem w Muzeum Przyrodniczym ISEZ PAN?
W kolekcji znajduje się jedyny na świecie zachowany w całości nosorożec włochaty. Gatunek ten wymarł ponad 12 tysięcy lat temu; okaz w muzeum pochodzi ze Staruni i datowany jest na około 30 tysięcy lat.
Kiedy Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN wznowiło działalność?
Muzeum wznowiło działalność w październiku 2012 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Wojciech Olszewski

Nazywam się Wojciech Olszewski i w redakcji krakowskakancelaria.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Krakowie i okolicy — zabytki, muzea, szlaki i punkty, obok których mieszkańcy przechodzą codziennie.

Czytaj również