Kontakt
Teraz środa, 18 listopada 2026
Znani z miasta

Jan Axentowicz — podpułkownik artylerii i działacz niepodległościowy

• Dorota Jankowska • 3 min czytania

Jan Axentowicz
Fot. unknown-anonymous · „Jan Axentowicz” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Jan Bronisław Idzi Jerzy Axentowicz (pseud. "Majonez", h. Gryf) był oficerem Wojska Polskiego i działaczem niepodległościowym. Urodził się w Krakowie w 1898 roku, a zmarł w Limie w 1967 roku.

Dane
Pełne nazwiskoJan Bronisław Idzi Jerzy Axentowicz h. Gryf
Pseudonim„Majonez”
Urodzenie3 września 1898, Kraków
Śmierć9 listopada 1967, Lima
Rangapodpułkownik dyplomowany artylerii
Rolaoficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy
Jednostki1 pułk artylerii, 23 pułk artylerii, 24 Dywizja Piechoty
Edukacja wojskowaWyższa Szkoła Wojskowa (Warszawa), École supérieure de guerre (Paryż)
Wybrane odznaczeniaKrzyż Niepodległości; Krzyż Walecznych; Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi; liczne ordery zagraniczne

podpułkownik dyplomowany artylerii Jan Axentowicz znany był z udziału w walkach okresu I wojny światowej i w wojnie polsko-bolszewickiej oraz z pełnienia funkcji sztabowych przed i podczas kampanii 1939 roku. Po wojnie pozostał na emigracji.

Życiorys i rodzina

Urodził się 3 września 1898 roku w Krakowie. Był synem malarza Teodora Axentowicza i Izy z Giełgudów. Miał kilku braci i sióstr; wśród nich był starszy brat Filip, legionista, który zginął na froncie w 1915 roku.

Szkołę rozpoczynał w I Wyższej Szkole Realnej w Krakowie. W roku szkolnym 1913/1914 przeniósł się do trzeciej klasy Gimnazjum Realnego w Zakopanem. Był członkiem I Zakopiańskiej Drużyny Skautowej księdza Józefa Poniatowskiego.

Służba wojskowa i awanse

Do Legionów Polskich wstąpił w lutym 1915 roku. Na początku 1916 roku służył w 1 pułku artylerii i walczył na froncie wołyńskim, m.in. nad Styr oraz Stochodem i pod Rudką Miryńską. Odbył kurs podoficerski artylerii w Rembertowie. Po kryzysie przysięgowym trafił do austriackiego 2 pułku artylerii polowej na froncie wołyńskim.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjęto go do Wojska Polskiego. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Został awansowany na porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku, a następnie na kapitana ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku. W latach 1923–1928 pełnił służbę w 1 i 23 pułku artylerii polowej.

W styczniu 1931 roku został powołany jako słuchacz do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie na kurs 1930–1932. Po ukończeniu pierwszego roku wysłano go do École supérieure de guerre w Paryżu. 1 sierpnia 1933 otrzymał tytuł oficera dyplomowanego. 4 lutego 1934 awansowano go na majora, a później osiągnął stopień podpułkownika i został szefem sztabu 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu.

W kampanii wrześniowej 1939 roku był szefem sztabu 24 Dywizji Piechoty, a od 9 września pełnił funkcję szefa Oddziału III Sztabu Frontu Południowego. Po zakończeniu wojny nie powrócił do kraju.

Ordery i odznaczenia

Otrzymał polskie i zagraniczne wyróżnienia, wśród najważniejszych znalazły się:

  • Krzyż Niepodległości (16 września 1931)
  • Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
  • Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1938)
  • Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)
  • Ordery zagraniczne, m.in. Krzyż Komandorski Orderu Zasługi (Węgry 1935) i Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja 1935)

Zmienił adres życia po wojnie i zmarł 9 listopada 1967 w Limie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jan Axentowicz?
Urodził się 3 września 1898 roku w Krakowie.
Jaką służbę pełnił w 1939 roku?
W czasie kampanii wrześniowej 1939 był szefem sztabu 24 Dywizji Piechoty, a od 9 września szefem Oddziału III Sztabu Frontu Południowego.
Jakie wykształcenie wojskowe zdobył?
Ukończył kurs we Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie i studiował w École supérieure de guerre w Paryżu, otrzymując tytuł oficera dyplomowanego.
Gdzie i kiedy zmarł?
Zmarł 9 listopada 1967 roku w Limie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI. Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dorota Jankowska

Nazywam się Dorota Jankowska i w redakcji krakowskakancelaria.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Krakowem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również