Tadeusz Alf-Tarczyński — pułkownik i działacz niepodległościowy

Tadeusz Alf-Tarczyński działał od młodości w organizacjach paramilitarnych i w szeregach Legionów Polskich, a potem pełnił szeregi funkcji sztabowych i dowódczych w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej. Po II wojnie światowej kontynuował działalność na emigracji jako publicysta i organizator życia polskiego w Londynie.

Jak zaczynała się jego służba i działalność niepodległościowa?

W 1910 wstąpił do organizacji „Sokół”, a następnie do II Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Krakowie, gdzie został oficerem i komendantem. Ukończył kurs wyższy Związku Walki Czynnej, otrzymał znak oficerski zwany "Parasol". Od sierpnia 1914 służył w I Brygadzie Legionów Polskich, dowodził kompanią w 5 pułku piechoty Legionów i 2 lipca 1915 awansowano go na podporucznika.

W czasie walk został ranny i trafił do niewoli rosyjskiej po bitwie pod Kostiuchnówką. Z niewoli uciekł i przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji. Po rozbrojeniu Korpusu przedostał się przez front niemiecki do Warszawy i od czerwca do listopada 1918 był komendantem garnizonu Polskiej Organizacji Wojskowej w stolicy.

Jak wyglądała jego kariera w Wojsku Polskim między wojnami?

Po I wojnie światowej rozpoczął służbę jako wykładowca i dowódca batalionu w Szkole Podchorążych w Komorowie. 2 stycznia 1920 rozpoczął studia w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego i odbywał praktykę sztabową na froncie. W wojnie polsko-bolszewickiej służył jako adiutant sztabowy X Brygady Piechoty, a następnie jako szef sztabu 5 Dywizji Piechoty.

Po ukończeniu Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i został szefem sztabu 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. W okresie międzywojennym pełnił m.in. funkcję adiutanta Józefa Piłsudskiego, pracował w Oddziale IV Sztabu Generalnego, dowodził 18 pułkiem piechoty w Skierniewicach i był zastępcą dowódcy Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie. 24 grudnia 1929 awansowano go na pułkownika.

Co robił podczas II wojny światowej i na emigracji?

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, przebywał w Ośrodku Oficerskim w Cerizay, a następnie ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Od 14 sierpnia 1940 przebywał w Stacji Zbornej Oficerów w Rothesay. W styczniu 1942 został przeniesiony w stan nieczynny, a od listopada 1943 do 1946 pełnił funkcję zastępcy komendanta kursów i wykładowcy w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Cowdenbeath.

Na emigracji zaangażował się w organizacje polityczne i kulturalne. W 1954 reprezentował Ligę Niepodległości Polski w Tymczasowej Radzie Jedności Narodowej, opozycyjnej wobec prezydenta Augusta Zaleskiego. Był jednym z założycieli i wieloletnim prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie.

Jak wyglądała jego działalność pisarska i publicystyczna?

Alf-Tarczyński publikował artykuły w tygodnikach "Orzeł Biały" i "Tygodnik Polski" w Londynie. W 1969 Polska Fundacja Kulturalna wydała jego książkę o życiu malarza Filippo Lippi pt. "Włosiennica na jedwabiu". W 1979 to samo wydawnictwo opublikowało jego "Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady".

Był sygnatariuszem listu pisarzy polskich na Obczyźnie, znanego jako List 59, który solidaryzował się z protestem przeciwko zmianom w konstytucji PRL.

Jakie odznaczenia otrzymał?

Wśród licznych odznaczeń otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (nr 5230) oraz Krzyże Orderu Odrodzenia Polski w różnych klasach. Otrzymał także Krzyż Niepodległości, czterokrotnie Krzyż Walecznych, Złoty Krzyż Zasługi, medale pamiątkowe i medale za długoletnią służbę.

Urna z prochami Tadeusza Alf-Tarczyńskiego została złożona 21 września 1985 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera X-13-13).