Plac Jana Matejki leży na obszarze historycznego Kleparza, między ulicami Basztową i Warszawską. Teren pełnił kiedyś funkcje handlowe i obronne w obrębie rynku kleparskiego.
Historia placu
Wschodnia część dzisiejszego placu stanowiła dawniej część rynku Kleparza, który powstał prawdopodobnie w XIV wieku. Na tym obszarze znajdował się ratusz i jatki, a teren służył także jako przedpole Barbakanu. Kleparz został włączony do administracji Krakowa w 1791 roku.
W XIX wieku rynek kleparski uległ podziałowi. W jego środkowej części wzniesiono główny budynek Akademii Sztuk Pięknych i szkołę miejską. Na miejscu dawnego kleparskiego ratusza powstał gmach Dyrekcji Kolei, który dziś tworzy zachodnią pierzeję placu. W okresie tym plac nosił nazwę plac Główny. Obecną nazwę otrzymał w 1882 roku, gdy Janowi Matejce nadano honorowe obywatelstwo Krakowa.
Pomnik Grunwaldzki i upamiętnienia
W 1910 roku, z okazji 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, na placu wzniesiono pomnik Grunwaldzki według projektu Antoniego Wiwulskiego. Realizację finansował Ignacy Paderewski. Pomnik został zniszczony podczas niemieckiej okupacji, a następnie zrekonstruowany w 1976 roku.
Przed pomnikiem umieszczono marmurową płytę Grobu Nieznanego Żołnierza.
Jakie budynki stoją wokół placu?
Wzdłuż pierzei placu i na jego obrzeżach znajdują się m.in. następujące gmachy:
- pl. J. Matejki 1–1a – Gmach Narodowego Banku Polskiego, proj. Kazimierz Wyczyński i Teodor Hoffmann, 1921
- pl. J. Matejki 2 – Kamienica czynszowa Fabryki Porcelany w Ćmielowie, proj. Fryderyk Tadanier, 1938
- pl. J. Matejki 6 – Kamienica czynszowa, proj. Jozue Oberleder, 1918
- pl. J. Matejki 7 – Kamienica czynszowa, proj. Tadeusz Prauss, 1910
- pl. J. Matejki 8 (ul. Kurniki 1) – Hotel Matejko (wcześniej kamienica czynszowa), proj. Aleksander Biborski, 1909
- pl. J. Matejki 11 – Szkoła Miejska, proj. Maciej Moraczewski, 1877
- pl. J. Matejki 12 – Gmach Dyrekcji Kolei, projekt przysłany z Wiednia, 1888
- pl. J. Matejki 13 (ul. Basztowa 19) – Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych, proj. Maciej Moraczewski, 1877
Kościół św. Floriana przy placu
Przy zbiegu ulic Warszawskiej i Kurniki, w północno‑wschodnim narożniku placu, stoi kościół św. Floriana pochodzący z XII wieku, wielokrotnie przebudowywany. W przeszłości od świątyni rozpoczynała się tzw. "Droga Królewska" prowadząca na Wawel.
Przed pomnikiem Grunwaldzkim znajduje się marmurowa płyta Grobu Nieznanego Żołnierza.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Jana Matejki, 30-962 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 478 opinii)
