| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Janina Adamczyk |
| Data urodzenia | 3 marca 1911 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data śmierci | 30 lipca 2013 |
| Miejsce śmierci | Kraków |
| Zawód i działalność | |
| Zawód | Chemiczka, wynalazczyni |
| Miejsca pracy | Krakowskie Przedsiębiorstwo Aptek; Zjednoczone Zakłady Chemii Gospodarczej Inco |
| Najważniejsze pomysły | Tarcze do szlifowania i cięcia metali; klej w tubce; pasty i środki gospodarcze |
| Wyróżnienia | |
| Odznaczenia | Nagroda Państwowa I stopnia |
Janina Adamczyk pracowała jako chemiczka w przemyśle chemii gospodarczej i opracowała kilka rozwiązań przemysłowych, między innymi tarcze do cięcia i szlifowania metali oraz metody produkcji klejów w tubkach.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w Krakowie w 1911 roku. Kilka miesięcy po jej narodzinach zmarła matka, a w 1916 ojciec zginął na wojnie, w efekcie trafiła na wychowanie do ciotki i wuja. Przed wybuchem II wojny światowej ukończyła studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego; w czasie studiów poznała m.in. Józefa Cyrankiewicza i Edwarda Ochaba.
W 1939 wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej i pełniła funkcję kuriera Komendy Głównej w randze podporucznika, przewożąc środki finansowe i broń. W marcu 1941 została aresztowana, przebywała w więzieniu na Montelupich, a następnie trafiła do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W obozie była poddawana pseudomedycznym eksperymentom, miała wstrzyknięte wszy z tyfusem; po wyzwoleniu wróciła do Krakowa na piechotę.
Praca zawodowa i wynalazki
Po wojnie do końca lat 50. pracowała w Krakowskim Przedsiębiorstwie Aptek, gdzie przygotowywała leki dla aptek i nadzorowała ich produkcję. W latach 60. przeniosła się do laboratorium kontroli jakości Zjednoczonych Zakładów Chemii Gospodarczej Inco; jej zadaniem było śledzenie zachodnich publikacji i doskonalenie formuł produktów.
W Inco opracowała kilka rozwiązań konsumenckich. Stworzyła pastę do podłóg w emulsji, której produkcja nie wymagała ogrzewania w wodzie, zaproponowała sprzedaż past do butów w tubkach oraz opracowała pastę ścierną "Automax" do renowacji lakierów samochodowych. Była też autorką metod przygotowania klejów w tubkach; uruchomiono dla nich nowy zakład produkcyjny.
Opracowała tarcze do szlifowania i cięcia metali, za co otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia. W związku z systemem własności przemysłowej nie uzyskała osobistych patentów, ponieważ prawa do wynalazków przechodziły na pracodawcę; za swoje pomysły otrzymywała premie od zakładów. W powszechnej opinii przypisuje się jej także udział w powstaniu płynu do mycia naczyń "Ludwik", lecz patent na środek uzyskali inżynierowie Hanna Majchert i Zbigniew Korda z zakładu w Górze Kalwarii, a sama Adamczyk nigdy publicznie nie zabrała głosu w sprawie autorstwa tej formuły.
Rodzina i ostatnie lata
Była matką syna, Jerzego, urodzonego w 1947 roku. Pod koniec XX wieku zamieszkała w domu pomocy społecznej. Zmarła 30 lipca 2013 w Krakowie.
