GUS przeprowadził szacunki wpływu pełnoskalowej agresji Rosji na gospodarkę Polski w okresie 2022–2025. Wynik badania to utracona wartość PKB równa 490,1 mld zł. Prezentacja danych odbyła się 9 września 2026 roku w Karpaczu, a w pracach nad wyliczeniami uczestniczyli także naukowcy z kilku uniwersytetów.
Jak rozkładają się straty między sektorami?
Analiza GUS wskazuje, że największą część obciążenia poniosły gospodarstwa domowe — straty oszacowano na 292,1 mld zł. Sektor przedsiębiorstw zanotował ubytek równy 126 mld zł, a sektor rządowo-samorządowy 72 mld zł. Te trzy pozycje składają się na podaną przez urząd wartość 490,1 mld zł.
Urząd przedstawił też zmniejszenie wartości dodanej brutto o 426,5 mld zł. Największe spadki wystąpiły w budownictwie, gdzie wartość dodana brutto była niższa o 120,9 mld zł. Nie wszystkie sektory odnotowały spadek; wzrost wydatków pojawił się m.in. w administracji publicznej.
Skąd pochodzą dodatkowe wydatki i utrata siły nabywczej?
GUS uwzględnił w rachunku kilka kanałów kosztów. Urząd policzył wydatki z Funduszu Pomocy na 46,7 mld zł oraz dodatkowe nakłady na obronność w wysokości 154,2 mld zł. Do tego dołączono straty gospodarstw domowych związane z wyższą inflacją, które oszacowano na 70 mld zł.
Prezes GUS wskazał, że za jedną trzecią inflacji powyżej celu przyjęto wpływ eskalacji wojny — w 2022 roku płace realne spadły o około 2,0 proc. Ten kanał tłumaczy część utraty siły nabywczej i zmniejszenie oszczędności gospodarstw domowych.
Czy wyliczenia mogą posłużyć do roszczeń wobec Rosji?
Przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych Paweł Kowal poinformował o prowadzonych studiach prawnych dotyczących możliwości dochodzenia roszczeń. Zapowiedziano kontynuację prac nad metodologią i seminaria z ekspertami.
Autorzy planują sfinalizować metodę i ostateczny raport do końca 2026 roku. Celem jest także dążenie do uzyskania rekomendacji Komisji Statystycznej ONZ, aby zaproponowana metodyka mogła służyć za standard obliczeniowy w innych krajach.
Ostateczny raport ma powstać do końca 2026 roku.
