Brama Floriańska, zwana też Bramą św. Floriana, stoi przy ulicy Pijarskiej i tworzy charakterystyczne zakończenie widoku ul. Floriańskiej od strony Plant. Obiekt powstał jako element średniowiecznych fortyfikacji Krakowa i należy do grupy ośmiu historycznych bram miejskich, które kiedyś zamykały dostęp do Starego Miasta.
Opis bramy
Wieża bramy sięga do gałki hełmu wysokości 34,5 m. Nad wejściem od strony Plant znajduje się płaskorzeźba z orłem piastowskim, wykonał ją Zygmunt Langman według projektu Jana Matejki; ta rzeźba zastąpiła wcześniejszy orzeł w 1882 roku. Od strony miasta umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą św. Floriana pochodzącą z XVIII wieku.
Barokowe zwieńczenie budowli pochodzi z 1660 roku. Przy portalu bramnym zachowały się prowadnice służące do osadzania bramy kratowej. Wnętrze zawiera klasycystyczny ołtarz z początku XIX wieku oraz późnobarokową kopię obrazu Matki Boskiej Piaskowej.
Historia
Mury obronne Krakowa powstały w XIII i XIV wieku. Brama Floriańska pojawia się w źródłach pisanych od 1307 roku, a najstarsze części obecnej budowli datuje się na przełom XIII i XIV wieku. W XVI wieku w pobliżu wzniesiono Arsenał Miejski (1565–1566), a w samej bramie funkcjonowały wówczas stajnie miejskie. W 1694 roku przeprowadzono gruntowny remont bramy.
„Chronią one przed wiatrami wiejącymi pod Kościół Mariacki od Kleparza. Niedobre to wiatry, bo smrody i śmieci znosić będą, a także bezbożnie podwiewać spódnice Paniom Matkom i Żonom”.
Ten cytat pochodzi od prof. Feliksa Radwańskiego, który na początku XIX wieku sprzeciwiał się planom rozbiórki murów. 13 stycznia 1817 roku senat Rzeczypospolitej Krakowskiej podjął decyzję o zachowaniu fragmentów średniowiecznych fortyfikacji, co uratowało między innymi Barbakan i Bramę Floriańską.
W 1882 roku bramę ocalono przed kolejną rozbiórką dzięki księciu Władysławowi Czartoryskiemu. W baszcie utworzono kaplicę rodziny Czartoryskich; rada miasta zgodziła się pod warunkiem, że wygląd bramy i baszty odtworzy formę z połowy XVIII wieku. Kaplica została ukończona w 1889 roku i konsekrował ją kardynał Albin Dunajewski. Na początku XX wieku planowano ponownie rozebrać bramę ze względu na przejazd tramwaju elektrycznego; ostatecznie pogłębiono przejazd, dzięki czemu obiekt przetrwał. Tramwaje wąskotorowe kursowały przez bramę do początku lat 50. XX wieku.
Brama w kontekście murów miejskich i zwiedzania
Brama Floriańska jest pozostałością po dawnych obwarowaniach Krakowa i wchodzi w skład trasy turystycznej Mury Obronne. Przez bramę prowadził trakt do Kleparza w rejonie kościoła św. Floriana, a stąd zaczynała się Droga Królewska w kierunku Wawelu. W sąsiedztwie bramy stoi Barbakan — inny zachowany fragment średniowiecznych fortyfikacji.
W baszcie i wnętrzu bramy przetrwały elementy o charakterze sakralnym i obronnym, które pokazują zmiany funkcji obiektu na przestrzeni wieków. Brama łączy w sobie cechy budowli obronnej, miejsca kultu i punktu orientacyjnego na historycznej osi miasta.
Brama Floriańska ma 34,5 m wysokości.
Informacje praktyczne
- Adres: 30-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–sob 8:00–18:00
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (12 774 opinie)
