Baszta Sandomierska to jedna z historycznych wież obronnych na Wawelu, usytuowana na jego południowo-zachodnim krańcu. Stanowi część zabudowy warownej wzgórza i razem z Basztą Lubranką (Senatorską) tworzy zespół określany jako baszty ogniowe z połowy XV wieku. Baszta należy do jednej z trzech baszt zachowanych na wzgórzu wawelskim.
Jaka jest historia Baszty Sandomierskiej?
Wieża pojawia się po raz pierwszy w źródłach w związku z wydarzeniem z 1462 roku, kiedy po zamordowaniu magnata Jędrzeja Tęczyńskiego na wzgórzu stracono sześciu rajców. Tradycja podaje, że w baszcie więziono szlachtę pochodzącą z ziemi sandomierskiej.
Dolne kondygnacje baszty przebudowano w XVI–XVII wieku i przeznaczono je na kwaterę dla pachołków starościńskich. W XVIII wieku wieża popadła w zły stan. W 1856 roku Austriacy przeprowadzili przebudowę, między innymi zmieniając nakrycie i dobudowując klatkę schodową. Część tych przeróbek usunął Zygmunt Hendel w trakcie prac prowadzonych w latach 1911–1914.
Jak przebiegały ostatnie prace konserwatorskie?
W latach 2003–2004 przeprowadzono prace konserwatorskie według projektu Piotra Stępnia i Stanisława Karczmarczyka. W ramach tych prac zrekonstruowano trzy wykusze strzelnicze oraz ganek na trzecim piętrze, wykonano zewnętrzne schody prowadzące na ten ganek i przywrócono pierwotny układ stropów w górnych kondygnacjach.
Prace z początku XX wieku oraz prace z początku III tysiąclecia miały na celu przywrócenie historycznego wyglądu baszty po wcześniejszych przebudowach.
Jak wygląda otoczenie baszty?
Obok baszty rozciąga się pas kamiennych murów obronnych nadbudowanych powojennie na fundamentach z początku XIV wieku. Przy tych murach znajduje się ujście kanału, którym w 1772 roku konfederaci barscy dostali się na Wawel.
Informacje praktyczne
- Adres: Wawel 5, 31-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, sob–nd 9:00–17:00
- Telefon: +48124225155
- Strona internetowa: wawel.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (737 opinii)
