| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Andrzej Marian Abłamowicz |
| Urodzenie | 15 maja 1929, Kraków |
| Śmierć | 2 marca 1985, Warszawa |
| Zawód / rola | Inżynier, lotnik cywilny, pilot doświadczalny |
| Edukacja i zatrudnienie | |
| Wykształcenie | Inżynier-mechanik, Politechnika Warszawska (1956) |
| Miejsce pracy | Główny Instytut Lotnictwa (1950–1985) |
| Dane lotnicze | |
| Godziny lotu | 8103 godziny |
| Typy maszyn | 152 typy szybowców, samolotów i śmigłowców |
| Wybrane odznaczenia | |
| Odznaczenia | Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi |
Urodzony w Krakowie w rodzinie inteligenckiej, Abłamowicz już przed wojną zajmował się modelarstwem lotniczym. W czasie okupacji zdobył zawód ślusarza, uczył się na tajnych kompletach i służył w Armii Krajowej jako łącznik. Po wojnie przeszedł kurs szybowcowy na SG-38 i podjął studia na kierunku lotniczym Akademii Górniczej.
Jak zaczynał z lotnictwem?
W 1945 odbył podstawowe szkolenie szybowcowe w Bodzowie, gdzie uzyskał kategorie A i B pilota szybowcowego. W 1947 rozpoczął studia na Wydziale Komunikacji Oddziale Lotniczym Akademii Górniczej, a w tym samym roku przeszedł przeszkolenie w Cywilnej Szkole Pilotów i Mechaników w Ligocie Dolnej. Już w latach 1948–1949 prowadził sezonowo szkolenie lotniczej młodzieży na lotnisku w Krośnie i brał udział w lotach sportowych.
Jak wyglądała kariera w Instytucie Lotnictwa?
7 maja 1950 wykonał lot motoszybowcem Pegaz na zlecenie Głównego Instytutu Lotnictwa. Następnego dnia rozpoczął pracę w Dziale Badań w Locie GIL, stając się pierwszym po wojnie etatowym pilotem doświadczalnym Instytutu. Początkowo asystował przy próbach homologacyjnych, a w 1959 objął stanowisko kierownika Zakładu Badań w Locie, którym kierował przez 14 lat.
Przez całe zawodowe życie zajmował się lotami doświadczalnymi. Oblatał m.in. prototypy TS-8 Bies (1955) i TS-11 Iskra (1960) oraz polski czterosilnikowy MD-12 (1959). Przeprowadzał próby homologacyjne radzieckich samolotów pasażerskich Tu-134 i Jak-40. Latał na 152 typach maszyn i wylatał 8103 godziny.
Jakie miał osiągnięcia i wypadki?
W sporcie lotniczym ustanawiał rekordy: w 1957 na TS-8 Bies osiągnął rekordy świata w wysokości lotu i w odległości w obwodzie zamkniętym. W 1964 ustanowił rekord świata prędkości lotu w obwodzie zamkniętym na TS-11 Iskra. Łącznie uzyskał 11 rekordów Polski i kilka rekordów świata w kategoriach pułapu, odległości i prędkości.
W pracy testera przeżywał niebezpieczne sytuacje. Na prototypie szybowca Bocian w 1953 lądował ze złamanym drążkiem sterowym, sterując 8-centymetrowym kikutem drążka. Na TS-11 Iskra przeleciał bez napędu 86 km z wysokości 9000 metrów i lądował na Okęciu. Podczas prób na Lim-2 osiągnął przeciążenie 10,7 G. Prowadził także próby silnika odrzutowego SO-1 na Ił-28 i testy rolniczego odrzutowca PZL M-15 „Belphegor”.
Jak działał poza kabiną?
Był aktywny w środowisku lotniczym: pełnił funkcje we władzach Aeroklubu PRL, reprezentował polskie lotnictwo sportowe w FAI w Międzynarodowej Komisji Akrobacji Lotniczej, gdzie był członkiem zarządu i wiceprezydentem. Pracował jako zastępca przewodniczącego Głównej Komisji Badania Wypadków Lotniczych.
Wykorzystał doświadczenie zawodowe w publikacjach. Napisał i współtworzył kilkanaście pozycji książkowych, w tym Podstawy aerodynamiki i mechaniki lotu (z Władysławem Nowakowskim) oraz prace o akrobacji i lotach IFR. Spisał też wspomnienia pod tytułem Nikogo nie zestrzeliłem, które nie zostały dopuszczone do druku.
Gdzie został pochowany i kiedy zmarł?
W styczniu 1985 przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 marca 1985 na atak serca. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, kwatera C12, rząd 6, grób 4. W grobie spoczywa także jego żona Zofia z d. Surowiec, była stewardesa PLL LOT.
