| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Władysław Marceli Anczyc |
| Urodzenie | 17 października 1894, Kraków |
| Śmierć | kwiecień 1940, Charków (pogrzeb Piatichatki) |
| Zawód / role | filolog, muzykolog, pianista, geolog, drukarz, taternik, działacz sportowy, kapitan WP |
| Wykształcenie | |
| Uczelnie | Uniwersytet Jagielloński (filologia polska), Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego, lipska szkoła drukarska, austriacka szkoła oficerska |
| Działalność | |
| Praca | współwłaściciel drukarni; Biblioteka Jagiellońska (1924–1926) |
| Sport | Sekcja Taternicka AZS Kraków (wiceprezes 1928), wioślarz |
| Odznaczenia | |
| Austro-Węgry | Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami; Krzyż Wojskowy Karola |
Władysław Anczyc łączył działalność naukową i muzyczną z pracą w drukarnictwie oraz aktywnością sportową. Był kapitanem Wojska Polskiego i zginął wiosną 1940 w Charkowie jako jedna z ofiar represji sowieckich.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Krakowie w rodzinie związanej z drukarstwem i kulturą; był wnukiem Władysława Ludwika Anczyca oraz synem drukarza i działacza oświatowego Wacława Zygmunta Anczyca i Walerii z Heggenbergerów. Ukończył studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz kształcił się w konserwatorium, m.in. u Władysława Żeleńskiego. Dokształcał się także w lipskiej szkole drukarskiej i w austriackiej szkole oficerskiej.
W czasie I wojny światowej (1914–1918) służył w armii austro-węgierskiej, otrzymał mianowanie na podporucznika rezerwy artylerii fortecznej z dniem 1 stycznia 1916 i był przydzielony do pułku artylerii fortecznej nr 2. W 1920 uzyskał stopień doktora muzykologii. W latach 1924–1926 pracował w Bibliotece Jagiellońskiej.
Aktywność taternicka i sportowa
W 1928 pełnił funkcję wiceprezesa Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie i działał także w sekcji wioślarskiej tego klubu. W 1930 uczestniczył w pierwszym wejściu północno‑wschodnią granią Małego Młynarza. W 1935 razem ze Stanisławem Krystynem Zarembą dokonał drugiego wejścia na Basztową Przełęcz od Doliny Mięguszowieckiej, przy czym zrewidowali ocenę trudności przejścia wykonanego w 1905 roku przez Zygmunta Klemensiewicza i Jerzego Maślankę.
Służba wojskowa, niewola i śmierć
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z przydziałem do Stacji Zbornej i Uzupełnień w Krakowie. Brał udział w działaniach na froncie wschodnim, m.in. w obronie Lwowa, gdzie w 1919 został ranny. Awansował do stopnia kapitana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1920, przydzielony do Okręgu Korpusu Nr V.
Zmobilizowany we wrześniu 1939. Po agresji ZSRR trafił do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pochowany w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, miejscu obecnego Cmentarza Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na liście Starobielskiej NKWD pod numerem 17.
Zawodowe obowiązki, odznaczenia i upamiętnienie
Po śmierci ojca odziedziczył drukarnię, którą zarządzał w latach 1938–1939. Odebrał od Austro‑Węgier wojskowe odznaczenia, w tym Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami oraz Krzyż Wojskowy Karola.
Na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera PAS AB‑po prawej‑Drużbackich) znajduje się płyta poświęcona jego pamięci. 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora; awans ogłoszono 9 listopada 2007 podczas uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów" w Warszawie.
