Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie mieści wystawę stałą oraz kilka laboratoriów i pracowni, które mają służyć praktycznemu poznawaniu nauki. Wystawa stała nosi tytuł Człowiek i jego marzenia i zajmuje ponad 2200 m², a poza nią działają cztery laboratoria i dwie pracownie techniczne. Do obiektu należy również duży, dostępny dla odwiedzających ogród na dachu oraz kilka przestrzeni przeznaczonych dla najmłodszych.
Co pokazuje wystawa stała?
Wystawa zaczyna się od pytania o samopoczucie i prowadzi przez kolejne obszary związane z ciałem, zdrowiem i snem. Następne strefy poświęcono relacjom społecznym, początkom życia, ewolucji, przyrodzie i kosmosowi, a także technologii, energii, żywności i miejscom zamieszkania człowieka. Ekspozycja nie narzuca jednej trasy zwiedzania — odwiedzający poruszają się według własnego rytmu i mogą korzystać z ponad stu interaktywnych stanowisk zaprojektowanych do dotykania i samodzielnego eksperymentowania. Ostatnia część wystawy oddaje miejsce wyobraźni, sztuce i scenariuszom przyszłości.
Jak działają laboratoria i pracownie?
Cogiteon udostępnia cztery laboratoria: Przyrody, Reakcji, Cząstek i Smaków oraz dwie pracownie: Techniki i Innowacji. Laboratorium Przyrody zawiera akwaria, wiwaria i szklarnię z ponad 20 gatunkami bezkręgowców — w tym skorpionami i aksolotlami — oraz tor wodny ilustrujący obieg wody. W Laboratorium Reakcji uczestnicy pracują ze szkłem laboratoryjnym i odczynnikami, a w Laboratorium Cząstek prowadzi się obserwacje mikroskopowe i badania mikroświata. Laboratorium Smaków łączy kulinaria z chemią i fizyką, a Pracownie Techniki i Innowacji wyposażono w drukarki 3D oraz urządzenia do cyfrowej obróbki i prototypowania.
Jakie formy zajęć oferuje Cogiteon?
Oferta obejmuje warsztaty weekendowe dla osób indywidualnych oraz zajęcia dla grup zorganizowanych. Typowe zajęcia trwają około 1,5 godziny i są dostosowane do różnych przedziałów wiekowych — przykładowo warsztaty w Laboratorium Smaków występują w wariantach dla dzieci od 7 lat i dla starszych uczestników. Zajęcia grupowe można zamawiać z wyprzedzeniem, kontaktując się na adres [email protected]. W programie pojawiają się też tematyczne wydarzenia, takie jak Dni Wody i Ziemi czy festiwal CogiTECHon.
Co wyróżnia budynek i ogród na dachu?
Budynek powstał częściowo zagłębiony w terenie i łączy formę architektoniczną z krajobrazem dawnych pasów startowych Rakowic-Czyżyn. Powierzchnia użytkowa wynosi około 14 tys. m², a do konstrukcji użyto około 3 tys. ton stali. Systemy techniczne obejmują pompę ciepła współpracującą z zimnym zbiornikiem wody o pojemności około 860 tys. litrów, zbiornik na deszczówkę oraz zarządzanie budynkiem przez system BMS. Zielony dach ma około 10 tys. m², obejmuje sześć typów łąk i jest dostępny dla odwiedzających; na terenie zasadzone zostało 296 drzew i 465 krzewów.
Jakie rozwiązania edukacyjne przygotowano dla najmłodszych?
Akademia Dzieci to odrębna przestrzeń o powierzchni ponad 150 m², przeznaczona dla dzieci w wieku 3–6 lat. Zawiera oddzielną salę warsztatową oraz wystawę poświęconą polskiej przyrodzie z instalacjami sensorycznymi — między innymi norką, dziuplą i makietą ptasiego gniazda. Program Akademii Dzieci nie jest uproszczonym odwzorowaniem dużej wystawy, lecz samodzielnym środowiskiem zaprojektowanym dla poznawania świata przez maluchy.
Jakie wydarzenia i projekty realizuje Cogiteon?
Centrum prowadzi programy łączące naukę i sztukę (Art & Science), wystawy czasowe oraz projekty z udziałem naukowców i artystów. W Strefie Emocji działa projekcja 360° tworzona przez piętnaście laserowych projektorów i wielokanałowy dźwięk przestrzenny, wykorzystywana także w realizacjach audiowizualnych. W repertuarze wydarzeń pojawiają się spektakle i projekty interdyscyplinarne — przykładem jest zapowiadany spektakl Teatru im. Juliusza Słowackiego "Układ scalony", łączący elementy neurobiologii i filozofii informacji.
Na zwiedzanie wystawy stałej warto zarezerwować co najmniej dwie godziny.
