Kontakt
Teraz środa, 9 września 2026
Znani z miasta

Julian Aleksandrowicz — lekarz internista i hematolog

Dorota Jankowska • 3 min czytania

Julian Aleksandrowicz
Fot. nieznany/unknown · „Julian Aleksandrowicz” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Julian Aleksandrowicz (ps. „Doktor Twardy”) był polskim lekarzem internistą, profesorem nauk medycznych i hematologiem. Był także filozofem medycyny, podoficerem medycznym Armii Krajowej i kawalerem Orderu Virtuti Militari.

Dane
Imię i nazwiskoJulian Aleksandrowicz
Pseudonim„Doktor Twardy”
Urodzenie20 sierpnia 1908, Kraków
Zgon18 października 1988, Kraków
ZawódLekarz internista, hematolog, profesor
Wykształcenie i stanowiska
Alma materWydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego
StanowiskaKierownik Kliniki Hematologicznej Akademii Medycznej w Krakowie
Odznaczenia
NajważniejszeKrzyż Srebrny Virtuti Militari, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Julian Aleksandrowicz, znany także jako „Doktor Twardy”, zasłynął jako lekarz internista i specjalista w hematologii. Przez całe życie łączył działalność kliniczną z pracą naukową oraz działalnością społeczną i wojenną.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Krakowie w rodzinie Józefa i Zofii ze Schneidów. W 1926 roku ukończył VI Gimnazjum im. T. Kościuszki, a w 1933 studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rok później skończył Studium Wychowania Fizycznego UJ i obronił pracę doktorską poświęconą badaniom szpiku kostnego.

W latach 1933–1939 pracował jako wolontariusz i asystent w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie, w I Oddziale kierowanym przez prof. Tadeusza Tempkę. W 1937 opracował przyrząd do pobierania i konserwowania krwi.

Działalność w czasie wojny i odznaczenia

Zmobilizowano go jako podporucznika lekarza i przydzielono do 72 pułku piechoty, z którym walczył we wrześniu 1939 roku. Po ucieczce z obozu jenieckiego powrócił w styczniu 1940 do Krakowa.

Był więziony w getcie krakowskim, skąd uciekł z pomocą dr. Jana Gołąba oraz dr. Ludwika Żurowskiego, który znalazł schronienie dla niego i jego rodziny w mieszkaniu prof. Andrzeja Stopki. W czasie okupacji stał się aktywnym członkiem Armii Krajowej; w 1948 otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Kariera naukowa i działalność medyczna

W 1945 roku założył w Krakowie ośrodek leczniczy dla osób powracających z obozów. Habilitował się w 1947 na Wydziale Lekarskim UJ, a w latach 1947–1949 pracował jako lekarz uzdrowiskowy w Kudowie-Zdroju.

W 1951 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1956 profesora zwyczajnego. Przez wiele lat kierował Kliniką Hematologiczną Akademii Medycznej w Krakowie i prowadził praktykę prywatną w mieszkaniu przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie.

Publikacje, relacje i życie prywatne

Był autorem książek o tematyce medycznej i filozofii medycyny, między innymi Nie ma nieuleczalnie chorych, Sumienie ekologiczne, Wszechstronna nadzieja, Kuchnia i medycyna (wspólnie z Ireną Gumowską) oraz U progu medycyny jutra (wspólnie z Harrym Dudą). W 1962 opublikował wspomnienia z okresu okupacji pt. Kartki z dziennika doktora Twardego. Publikował także artykuły medyczne w czasopiśmie "Przekrój".

Był lekarzem i przyjacielem poetki Haliny Poświatowskiej; pomagał jej w organizacji wyjazdu na operację serca do USA i wspierał ją w walce z chorobą. Był mężem Marii (1912–1991) i ojcem Jerzego Aleksandrowicza.

Ślady pamięci i upamiętnienia

Miasto Kraków uhonorowało go ulicą „Doktora Twardego”. Szkoła Podstawowa nr 158 w Krakowie nosi imię Profesora Juliana Aleksandrowicza. Polskie Towarzystwo Magnezologiczne przyjęło jego imię jako patrona, a w końcu lat 80. wybito medal o treści "Nie odbieraj nadziei bliźniemu swemu". W 1997 na elewacji kamienicy przy ul. Mikołaja Kopernika 17 odsłonięto tablicę autorstwa Bronisława Chromego, a w 2008 tablicę pamiątkową przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 wykonał Marian Konieczny. W 2014 w Zaułku Estreichera odsłonięto popiersie autorstwa Karola Badyny.

Zmarł w Krakowie 18 października 1988 po długiej chorobie nowotworowej. Został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (PAS D-wsch-2).

Najczęstsze pytania

Jakie były główne specjalizacje Juliana Aleksandrowicza?
Był internistą i hematologiem; wykładał medycynę i kierował Kliniką Hematologiczną Akademii Medycznej w Krakowie.
Za co otrzymał Order Virtuti Militari?
Otrzymał Krzyż Srebrny Virtuti Militari za wybitne czyny bojowe i osobiste męstwo w działaniach Armii Krajowej 1939–1945.
Jakie książki napisał Julian Aleksandrowicz?
Napisał m.in. Nie ma nieuleczalnie chorych, Sumienie ekologiczne, Wszechstronna nadzieja, Kuchnia i medycyna (z Ireną Gumowską), Kartki z dziennika doktora Twardego oraz U progu medycyny jutra (z Harrym Dudą).
Gdzie znajduje się symbol upamiętniający profesora w Krakowie?
W Krakowie istnieje ulica "Doktora Twardego", tablice pamiątkowe przy ul. Mikołaja Kopernika 17 i przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 oraz popiersie w Zaułku Estreichera.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dorota Jankowska

Nazywam się Dorota Jankowska i w redakcji krakowskakancelaria.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Krakowem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również