| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Marek Ferdynand Arczyński |
| Data urodzenia | 8 grudnia 1900 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data śmierci | 16 lutego 1979 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Zawód i funkcje | |
| Zawód | działacz społeczny i polityczny, dziennikarz |
| Funkcje | skarbnika Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj „Żegota” (1942–1945); poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy (1945–1952) |
| Pochówek | |
| Miejsce | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera 15B-4-7 |
| Odznaczenia (wybrane) | |
| Odznaczenia | Order Krzyża Grunwaldu III klasy; Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski; Śląski Krzyż Powstańczy; Medal za Warszawę 1939–1945; Medal 10-lecia Polski Ludowej; Odznaka "Zasłużony Działacz Turystyki"; Sprawiedliwy wśród Narodów Świata |
Marek Ferdynand Arczyński urodził się w Krakowie w rodzinie robotniczej jako syn Franciszka i Antoniny. W okresie międzywojennym i podczas II wojny prowadził aktywną działalność polityczną i społeczną.
Życiorys i działalność przed wojną
Urodził się 8 grudnia 1900 roku w Krakowie. W 1921 roku brał udział w III powstaniu śląskim. W dwudziestoleciu międzywojennym pracował w kolejnictwie. W 1938 roku znalazł się w Komitecie Zaolziańskim Korpusu Ochotniczego Ziemi Krakowskiej.
Działalność podczas II wojny światowej
W czasie wojny kierował okręgowym zarządem Stronnictwa Demokratycznego w województwie krakowskim i redagował „Dziennik Polski”. W 1943 roku związał się ze Stronnictwem Polskiej Demokracji i został jego sekretarzem generalnym. Był jednym z inicjatorów powołania Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj „Żegota”, należał do jej prezydium i pełnił obowiązki skarbnika od grudnia 1942 do stycznia 1945. Kierował także Referatem Legalizacyjnym Rady, który wytwarzał fikcyjne dokumenty dla ukrywających się Żydów.
Działalność powojenna i stanowiska polityczne
Po wojnie objął funkcję wicesekretarza generalnego Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego. Był kierownikiem propagandy i wydawnictw CK SD. W 1945 roku został powołany do Krajowej Rady Narodowej, a dwa lata później znalazł się w gronie posłów Sejmu Ustawodawczego. Angażował się w propagandę na rzecz referendum z 1946 roku, a w latach 1946–1947 pełnił obowiązki sekretarza generalnego Bloku Stronnictw Demokratycznych.
Po 1950 roku pracował jako dziennikarz. Był członkiem honorowym PTTK, sekretarzem generalnym Ligi do Walki z Rasizmem oraz prezesem zarządu okręgowego Związku Powstańców Śląskich w Krakowie. Pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego pism „Turysta” i „Światowid”. Został usunięty z władz Stronnictwa Demokratycznego, a w 1958 roku zawieszono go w prawach członka partii za współorganizowanie wewnątrz niej tzw. grupy odnowy. Zmarł 16 lutego 1979 roku w Warszawie.
Ordery i odznaczenia
Do wyróżnień, które otrzymał, należą m.in. Order Krzyża Grunwaldu III klasy przyznany 11 lipca 1946 roku oraz Medal za Warszawę 1939–1945 nadany 17 stycznia 1946 roku. Otrzymał też Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Śląski Krzyż Powstańczy, Medal 10-lecia Polski Ludowej przyznany 12 stycznia 1955 roku oraz odznakę "Zasłużony Działacz Turystyki". Był uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
