Kopiec Kościuszki znajduje się w zachodniej części Krakowa, w Dzielnicy VII Zwierzyniec. Powstał w latach 1820–1823 jako upamiętnienie Tadeusza Kościuszki i od początku jest zarządzany przez Komitet Kopca Kościuszki. W sąsiedztwie kopca działa Muzeum Kościuszkowskie oraz zabudowania poaustriackiego Fortu nr 2 "Kościuszko", w których mieszczą się wystawy i centrum wystawienniczo‑konferencyjne.
Historia kopca
Po śmierci Tadeusza Kościuszki w 1817 roku w Krakowie narastał kult Naczelnika. Mieszkańcy i sympatycy zbierali środki na upamiętnienie, a ostatecznie zdecydowano o usypaniu kopca na wzór starszych kopców krakowskich. Budowę podjęto po zatwierdzeniu decyzji przez Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa.
Uroczyste rozpoczęcie sypania kopca miało miejsce 16 października 1820. Prace trwały trzy lata i znaczna ich część wykonywana była przez ochotników. Budowę ukończono 25 października 1823. Pierwotne parametry kopca podawano jako 34,1 m wysokości i objętość około 64 100 m³.
Jakie były dalsze losy kopca?
Komitet Budowy Pomnika Tadeusza Kościuszki planował wokół kopca założenie osady rolnej dla rodzin uczestników insurekcji, lecz projekt w pełni nie został zrealizowany. W połowie XIX wieku okolice kopca przejęły władze wojskowe i wzniesiono Fort nr 2 "Kościuszko". W czasie I i II wojny światowej kopiec używano m.in. jako punkt obserwacyjny.
W XX wieku podjęto prace rozbiórkowe części fortu, które wstrzymano. W 1997 roku intensywne ulewy poważnie uszkodziły kopiec. Remont przeprowadzono dzięki zbiórce zainicjowanej przez Komitet Honorowy Ratowania Kopca Kościuszki; kopiec ponownie udostępniono zwiedzającym 10 listopada 2002. W 2013 roku odrestaurowano zabytkową kurtynę I‑V fortu i uruchomiono centrum wystawienniczo‑konferencyjne. W grudniu 2017 roku kopiec wraz z otoczeniem ustanowiono pomnikiem historii.
Co znajduje się przy kopcu?
Siedziba Komitetu Kopca Kościuszki i ekspozycje mieszczą się w części Fortu nr 2 "Kościuszko". W trzech obiektach fortu pokazane są stałe i czasowe wystawy muzealne oraz wystawy zewnętrznych instytucji.
- Bastion V – muzeum kościuszkowskie z dwiema wystawami: "Kościuszko – Rozdział I" i "Kopce Krakowskie"
- Kaponiera południowa – galeria figur woskowych "Polaków drogi do wolności" oraz wystawa "Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918"
- Kurtyna I‑V południowa – Centrum Wystawienniczo‑Konferencyjne im. T. Kościuszki z wystawami czasowymi, m.in. "Żywe Konstrukcje" i ekspozycjami z Muzeum Armii Krajowej
- Muzeum Kościuszkowskie funkcjonuje przy kopcu jako stała instytucja związana z obiektem
Dane techniczne kopca
Kopiec ma obecnie wysokość 35,54 m. Jego wysokość nad poziomem morza wynosi 330,14 m, a nad poziomem Wisły 131,14 m. Średnica podstawy określona jest jako 73,25 m, a średnica z wałem oporowym to 90,7 m. Platforma widokowa ma 8,5 m średnicy.
Objętość kopca podawana jest w przybliżeniu jako ok. 167 000 m³, a stopień nachylenia zboczy wynosi od 46° do 51°.
Praktyczne informacje
Kopiec ma połączenie autobusowe z centrum Krakowa. W obrębie fortu funkcjonują wystawy i centrum konferencyjne, a przy kopcu działa Muzeum Kościuszkowskie. Zwiedzanie kopca jest objęte opłatą z wyjątkiem kilku dni w roku; szczegółowe stawki i terminy nie zostały podane w dostępnych faktach.
Informacje dotyczące czasu wejścia na kopiec nie występują w przekazanych danych. W materiałach znajdują się dane o remoncie i ponownym udostępnieniu kopca po naprawach po ulewach z 1997 roku.
Widoki z kopca
Kopiec pełni funkcję punktu widokowego; na jego wierzchołku znajduje się platforma widokowa o średnicy 8,5 m. Widoki z kopca są wymieniane jako jedna z atrakcji miejsca.
W bezpośrednim sąsiedztwie kopca przebiega trasa Biegu Trzech Kopców od 2007 roku, a kompleks forteczny przy kopcu był wykorzystywany na różne sposoby w XX wieku, m.in. jako hotel oraz siedziba stacji radiowych.
W grudniu 2017 roku kopiec Kościuszki wraz z otoczeniem został ustanowiony pomnikiem historii przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Waszyngtona 1, 30-204 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 9:00–19:00
- Telefon: +48124251109
- Strona internetowa: kopieckosciuszki.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (25 345 opinii)
