Ile zarabia marszałek Sejmu? Wynagrodzenie i przywileje

Ponad 20 tysięcy złotych miesięcznie, służbowa limuzyna i ochrona – tak wygląda pakiet dla marszałka Sejmu. Jeśli zastanawiasz się, ile dokładnie wynosi pensja tej osoby i z czego się bierze, jesteś w dobrym miejscu. Z tekstu dowiesz się, jak liczone jest wynagrodzenie marszałka, jakie ma przywileje i jak wypada na tle innych polityków.

Jak wylicza się pensję marszałka Sejmu?

Wynagrodzenie marszałka Sejmu nie jest ustalane „z sufitu”. Reguluje je ustawa o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, a szczegółowe mnożniki określa rozporządzenie prezydenta. Ten sam mechanizm dotyczy premiera, marszałka Senatu czy ministrów, dlatego płaca marszałka Sejmu jest równa wynagrodzeniu Prezesa Rady Ministrów. Cały system opiera się na jednej wartości, która zmienia się co roku w ustawie budżetowej.

Kwota bazowa i mnożniki

Podstawą obliczeń jest kwota bazowa. W 2023 roku wynosiła 1 789,42 zł, a w 2025 roku to już 1 878,89 zł. Do tej kwoty stosuje się dwa mnożniki przypisane do stanowiska marszałka Sejmu. Pierwszy dotyczy wynagrodzenia zasadniczego i wynosi 8,68, drugi – dodatku funkcyjnego – to 2,8. W praktyce daje to łączny mnożnik 11,48.

Przy kwocie bazowej z 2023 roku wynagrodzenie zasadnicze marszałka sięgało około 15 532 zł, a dodatek funkcyjny około 5 010 zł. Razem dawało to co najmniej 20 542 zł brutto miesięcznie, bez dodatku za wysługę lat i diety poselskiej. Po wzroście kwoty bazowej w kolejnych latach stała część pensji rośnie, co w 2025 roku przekłada się na ponad 21,5 tys. zł brutto dla marszałka Sejmu.

Tabela dobrze pokazuje, jak silnie pensja zależy od kwoty bazowej. Przy tych samych mnożnikach nawet niewielka zmiana bazowej wartości przekłada się na wzrost o kilkaset złotych miesięcznie.

Realne kwoty na pasku wypłaty

Na wynagrodzenie marszałka składa się nie tylko płaca zasadnicza i dodatek funkcyjny. Dochodzi do tego dodatek za wysługę lat, który może sięgnąć do 20 procent podstawowego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy. Marszałek, jako poseł, otrzymuje też dietę poselską – w praktyce to około 4 tys. zł brutto miesięcznie. W efekcie miesięczny pakiet finansowy może przekraczać 25 tys. zł brutto.

Gdy Szymon Hołownia obejmował funkcję w 2023 roku, łączna pensja marszałka wynosiła około 20,5 tys. zł brutto plus dieta. W kolejnych latach, wraz ze wzrostem kwoty bazowej, nowy marszałek – Włodzimierz Czarzasty – otrzyma już ponad 21,5 tys. zł brutto stałego wynagrodzenia, a po planowanej korekcie kwoty bazowej w 2026 roku około 22,2 tys. zł brutto miesięcznie.

Łącznie stałe elementy pensji marszałka Sejmu przekraczają 20,5 tys. zł brutto miesięcznie, a z dietą poselską sięgają nawet około 25 tys. zł.

Ile realnie zarabia obecny marszałek Sejmu?

Włodzimierz Czarzasty, wybrany na marszałka po rezygnacji Szymona Hołowni, korzysta już z nowszej, wyższej kwoty bazowej. Przy wartości 1 878,89 zł jego pensja przekracza 21,5 tys. zł brutto miesięcznie, zanim doliczy się dodatek stażowy i dietę. Do tego dochodzi około 4 tys. zł diety, przeznaczonej na koszty związane z wykonywaniem mandatu. W ustawie budżetowej na 2026 rok zaplanowano kolejny niewielki wzrost kwoty bazowej o około 56 zł, co ma podnieść miesięczne wynagrodzenie marszałka do około 22,2 tys. zł brutto.

Dla porównania Szymon Hołownia na początku swojej kadencji marszałka otrzymywał około 20,5 tys. zł brutto miesięcznie wynagrodzenia plus dietę poselską. Poprzednia marszałek, Elżbieta Witek, w ostatnim oświadczeniu majątkowym wykazała roczną dietę parlamentarną w wysokości około 34,2 tys. zł i wynagrodzenie przekraczające 187 tys. zł. Dodatkowo pobierała emeryturę na poziomie około 46,5 tys. zł rocznie, co jeszcze podnosiło jej realne dochody.

Przykłady z oświadczeń majątkowych

Oświadczenia majątkowe dobrze pokazują skalę zarobków najwyższych osób w Sejmie. Szymon Hołownia zadeklarował jako marszałek między innymi dietę parlamentarną w wysokości 6 211,66 zł oraz wynagrodzenie 34 422,42 zł za określony okres sprawowania funkcji. Wcześniej prowadził działalność gospodarczą z przychodem ponad 330 tys. zł rocznie, choć jego dochód był znacznie niższy. Dodatkowo posiadał oszczędności w złotówkach, dolarach i euro oraz jednostki funduszy inwestycyjnych PKO TFI/PKO TFE o wartości blisko 65 tys. zł.

Takie dokumenty ujawniają też skalę zobowiązań. Hołownia spłaca dwa kredyty hipoteczne o łącznej pozostałej kwocie przekraczającej 2 mln zł, korzysta z kart kredytowych i kredytu odnawialnego, a także poręczył weksel na finansowanie kampanii swojej partii. Widać tu wyraźnie, że wysokiej pensji często towarzyszą także wysokie koszty życia i duże zobowiązania finansowe.

W przypadku Elżbiety Witek roczna dieta i wynagrodzenie z tytułu funkcji marszałka przekroczyły 220 tys. zł, do czego doszły świadczenia emerytalne na poziomie około 46,5 tys. zł.

Jakie przywileje ma marszałek Sejmu?

Czy w takiej sytuacji sama pensja jest najważniejszym elementem wynagrodzenia marszałka? Równie istotne są niefinansowe świadczenia związane z pełnieniem tej funkcji. Marszałek ma dostęp do narzędzi, które znacznie ułatwiają wykonywanie obowiązków i wpływają na jakość życia na co dzień.

Ochrona i transport

Marszałek Sejmu korzysta z ochrony Służby Ochrony Państwa. To stała ochrona osobista, ale też zabezpieczenie miejsca zamieszkania oraz przejazdów. Do dyspozycji jest służbowa limuzyna z kierowcą, finansowana z budżetu państwa. Oznacza to brak kosztów paliwa, leasingu czy ubezpieczenia prywatnego auta.

Dodatkowo marszałek ma prawo do darmowych lotów krajowych – zarówno rejsowych, jak i rządowych. W praktyce umożliwia to szybkie przemieszczanie się między Warszawą a innymi miastami, gdy wymaga tego kalendarz polityczny. Oprócz tego do dyspozycji pozostaje rozbudowane zaplecze Kancelarii Sejmu, które organizuje wyjazdy i wizyty oficjalne.

W obszarze ochrony i transportu można wyróżnić kilka stałych przywilejów marszałka:

• stała ochrona osobista realizowana przez Służbę Ochrony Państwa,
• dostęp do służbowej limuzyny z kierowcą na potrzeby obowiązków służbowych,
• możliwość korzystania z darmowych lotów krajowych rejsowych i rządowych,
• wsparcie Kancelarii Sejmu przy organizacji przejazdów i wizyt oficjalnych.

Mieszkanie służbowe

Ustawa przewiduje dla marszałka prawo do „lokalu służącego do zaspokojenia potrzeb reprezentacyjnych i mieszkaniowych”. Chodzi o mieszkanie lub dom opłacany z budżetu państwa na czas pełnienia funkcji. Szymon Hołownia, dysponując własnym domem i mieszkaniem w Warszawie, może z takiej opcji skorzystać, ale nie musi. Jego poprzedniczka, Elżbieta Witek, nie ujawniła, czy korzystała z tego przywileju.

Dobrym przykładem jest przypadek Marka Kuchcińskiego. Jako marszałek zajmował elegancką willę w pobliżu Pałacu Belwederskiego, za którą Sejm płacił 4 145 zł miesięcznie. Lokal pełnił zarówno funkcję miejsca zamieszkania, jak i przestrzeni reprezentacyjnej do spotkań służbowych. Takie rozwiązanie zmniejsza prywatne koszty mieszkaniowe osoby pełniącej funkcję marszałka.

Specjalna opieka zdrowotna

Marszałek Sejmu ma także szczególny status, jeśli chodzi o opiekę zdrowotną. Zgodnie z ustawą o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, marszałkowi – podobnie jak prezydentowi, marszałkowi Senatu czy premierowi – przysługuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych z budżetu MSWiA. W razie nagłego zachorowania, wypadku lub konieczności natychmiastowego leczenia może korzystać z placówek podległych MON oraz MSWiA.

Takie świadczenia obejmują również najbliższą rodzinę. Dostęp do szpitali resortowych i szybkiej diagnostyki nie pojawia się w pasku wynagrodzenia, ale w praktyce ma dużą wartość finansową i organizacyjną. Stanowi część pakietu, który odróżnia marszałka od „zwykłego” posła, mimo że formalnie oba stanowiska łączy ten sam mandat parlamentarny.

Marszałek Sejmu i jego najbliżsi mają prawo do leczenia w placówkach podległych MON i MSWiA, finansowanego z budżetu państwa, poza standardowym systemem NFZ.

Jak zarobki marszałka wypadają na tle innych polityków?

Czy pensja marszałka bardzo odstaje od zarobków innych osób z czołówki polskiej polityki? Porównanie z wicemarszałkami i szeregowymi posłami pokazuje, że różnice są wyraźne, choć mieszczą się w jednym systemie wynagradzania. Całość opiera się na tych samych kwotach bazowych i mnożnikach, zmienia się jedynie ich wysokość.

Marszałek a wicemarszałkowie

Wicemarszałkowie Sejmu, tacy jak Monika Wielichowska, Dorota Niedziela, Piotr Zgorzelski czy Krzysztof Bosak, są wynagradzani według nieco niższych mnożników. Dla wynagrodzenia zasadniczego jest to 7,98, a dla dodatku funkcyjnego 2,24. Przy kwocie bazowej 1 878,89 zł daje to około 14 982 zł wynagrodzenia zasadniczego i około 4 206 zł dodatku funkcyjnego. Łącznie wicemarszałek otrzymuje nieco ponad 19,1 tys. zł brutto miesięcznie, zanim doliczy się wysługę lat i dietę.

Różnica między marszałkiem a wicemarszałkiem to więc kilka tysięcy złotych miesięcznie. Z jednej strony to wyraźny skok, z drugiej – oba stanowiska pozostają w tej samej grupie najwyższych urzędników państwowych pod względem płac.

Marszałek a zwykły poseł

Podstawowe uposażenie poselskie jest powiązane z wynagrodzeniem podsekretarza stanu. W ostatnich latach mowa była o kwotach rzędu 12 826,64 zł brutto lub 13 467,92 zł brutto miesięcznie, w zależności od przyjętej podstawy. Do tego dochodzi dieta parlamentarna – według różnych wyliczeń około 4 008,33 zł lub 4 208,73 zł brutto. To wciąż wyraźnie mniej niż w przypadku marszałka, ale pamiętajmy, że poseł może liczyć na szereg dodatków funkcyjnych.

Za pracę w komisjach parlamentarnych posłowie otrzymują 10 procent uposażenia. Zastępcy przewodniczących komisji dostają 15 procent, a przewodniczący komisji 20 procent wynagrodzenia jako dodatek. Najwyższa Izba Kontroli wyliczyła, że średnie zarobki parlamentarzystów są o około 19 procent wyższe niż sama podstawowa stawka uposażenia, gdy uwzględni się wszystkie dodatki.

Składniki przeciętnego wynagrodzenia posła można uporządkować w kilku grupach:

• miesięczne uposażenie poselskie powiązane z pensją podsekretarza stanu,
• dieta parlamentarna przeznaczona na koszty wykonywania mandatu,
• dodatki za pracę w komisjach oraz pełnienie funkcji przewodniczącego lub zastępcy,
• inne świadczenia związane z mandatem, jak środki na prowadzenie biura poselskiego.

Na tym tle marszałek Sejmu plasuje się na szczycie drabiny płacowej w parlamencie, obok premiera i marszałka Senatu, z pensją powiązaną z tą samą kwotą bazową, ale wyższymi mnożnikami i rozbudowanym pakietem przywilejów.