Ile zarabia europoseł? Pensja, dodatki, przywileje

Zastanawiasz się, ile zarabia europoseł i z czego faktycznie składa się jego wynagrodzenie. Z tego tekstu poznasz strukturę pensji europosła, dodatków i świadczeń po zakończeniu mandatu. Dzięki konkretnym liczbom zobaczysz, ile realnie może trafić do jego kieszeni.

Jak ustalana jest pensja europosła?

Wynagrodzenia posłów do Parlamentu Europejskiego od 2009 roku są ujednolicone. Oznacza to, że każdy europoseł zarabia tyle samo, niezależnie od kraju pochodzenia. Podstawa obliczeń to procent pensji sędziego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Od kilku lat stawka ta wynosi około 10 000 euro brutto miesięcznie. Dokładnie jest to 38,5 procent wynagrodzenia zasadniczego wspomnianego sędziego. Kwota aktualizuje się raz w roku. Zależy od zmian płac w instytucjach unijnych oraz kursów walut.

Wynagrodzenie zasadnicze

Podstawowe wynagrodzenie zasadnicze europosła to około 10 075 euro brutto miesięcznie. Po potrąceniu podatku unijnego i składki emerytalnej zostaje mniej, ale wciąż są to bardzo wysokie zarobki na tle średnich dochodów w państwach członkowskich.

Po opodatkowaniu na poziomie unijnym pensja europosła wynosi około 7 800 euro netto. Do tego dochodzi ewentualna danina w kraju pochodzenia. W Polsce fiskus uwzględnia już podatek zapłacony w Unii, ale często i tak wychodzi dopłata.

Opodatkowanie i składki

Dochód europosła obciążony jest specjalnym podatkiem unijnym. To kilkanaście do kilkudziesięciu procent w zależności od wysokości dochodu. Z pensji potrącana jest także składka na system emerytalny UE.

Państwa członkowskie mogą dodatkowo opodatkować swoich europosłów zgodnie z prawem krajowym. Polska z takiej możliwości korzysta. Dlatego realne obciążenie podatkowo składkowe polskiego europosła bywa wyższe niż tylko na poziomie unijnym.

Wynagrodzenie zasadnicze europosła to około 10 tys. euro brutto, z czego po podatkach unijnych zostaje mniej więcej 7,8 tys. euro.

Jakie dodatki otrzymuje europoseł?

Sama pensja to tylko część pieniędzy, które może otrzymać osoba zasiadająca w Parlamencie Europejskim. System przewiduje kilka rodzajów dodatków i zwrotów kosztów. Celem jest pokrycie wydatków związanych z pracą polityczną w Brukseli, Strasburgu i w kraju.

Bez tych świadczeń realne funkcjonowanie europosła byłoby bardzo trudne. Chodzi o koszty biura, podróży, noclegów oraz o wynagrodzenia zespołu, który wspiera go w codziennej działalności.

Dieta dzienna

Jednym z najbardziej znanych świadczeń jest dieta dzienna. Przysługuje za każdy dzień obecności na oficjalnych posiedzeniach w Brukseli lub Strasburgu. Jej wysokość to około 350 euro za dzień.

Dieta ma pokryć koszty wyżywienia, drobnych przejazdów po mieście oraz część wydatków na zakwaterowanie. Wypłata uzależniona jest od odnotowanej obecności. Brak podpisu na liście sprawia, że europoseł traci to świadczenie za dany dzień.

Zwrot kosztów podróży

Parlament Europejski zwraca koszty podróży pomiędzy miejscem zamieszkania a siedzibami PE. Chodzi głównie o podróże do Brukseli i Strasburga, ale także o wyjazdy na posiedzenia komisji w innych miastach. Zwrot obejmuje bilety lotnicze, kolejowe lub samochodowe.

Zasady są dość precyzyjne. Zwrot otrzymuje się na podstawie rachunków i biletów. Często ustalany jest też limit kilometrów w przypadku podróży samochodem. Osobno funkcjonuje ryczałt na koszty dojazdów lokalnych, czyli głównie taksówki i komunikacja miejska.

Budżet na biuro i asystentów

Każdy europoseł dostaje także sporą pulę środków na funkcjonowanie biura oraz wynagrodzenia współpracowników. To tzw. ryczałt na wydatki ogólne i budżet kadrowy. Te pieniądze nie są częścią prywatnego dochodu, choć europoseł formalnie nimi dysponuje.

Ryczałt na wydatki ogólne wynosi około 4 900 euro miesięcznie. Pokrywa koszty biur w okręgu wyborczym, rachunków za media, sprzętu komputerowego, materiałów biurowych i utrzymania strony internetowej. Budżet na asystentów to nawet około 28 000 euro miesięcznie. Z niego wypłacane są pensje zatrudnionych osób, składki na ubezpieczenia i inne obowiązkowe koszty.

W kontekście tych dodatków można wyróżnić kilka głównych kategorii wydatków, które pokrywa Parlament Europejski:

• koszty prowadzenia biur w kraju i w Brukseli,
• wynagrodzenia asystentów i ekspertów,
• podróże służbowe i przejazdy lokalne,
• wydatki na komunikację z wyborcami oraz media.

Jak wyglądają przywileje i świadczenia po zakończeniu mandatu?

Kiedy mandat się kończy, europoseł nie zostaje bez środków z dnia na dzień. System przewiduje zarówno uposażenie przejściowe, jak i możliwość korzystania z unijnego systemu emerytalnego. Ma to złagodzić nagłą zmianę sytuacji finansowej po latach pracy w instytucji unijnej.

Część tych świadczeń to efekt długotrwałych negocjacji międzyinstytucjonalnych. Inna wynika z idei, że mandat w Parlamencie Europejskim ma charakter pełnoetatowy i z reguły wymaga przerwania dotychczasowej kariery zawodowej.

Emerytura

Były europoseł nabywa prawo do emerytury z systemu unijnego. Warunek to ukończenie 63 lat i co najmniej pięć lat sprawowania mandatu. Wysokość emerytury zależy od liczby lat w Parlamencie.

Za każdy pełny rok mandatu przysługuje 3,5 procent wynagrodzenia zasadniczego. Maksymalnie można uzyskać 70 procent tej podstawy. Oznacza to, że osoba z bardzo długim stażem może mieć emeryturę na poziomie kilku tysięcy euro.

Dodatek przejściowy

Po zakończeniu mandatu przysługuje także dodatek przejściowy. Ma on formę comiesięcznego świadczenia wypłacanego przez określony czas. Cel jest prosty. Chodzi o czas na znalezienie nowej pracy lub powrót do dawnego zawodu.

Dodatek odpowiada jednej miesięcznej pensji za każdy rok mandatu. Są jednak granice minimalne i maksymalne. Świadczenie wypłacane jest co najmniej przez sześć miesięcy oraz nie dłużej niż przez dwa lata. Okres wypłat skraca się, jeśli były europoseł podejmie inne płatne zajęcie.

Opieka zdrowotna

Europosłowie i byli europosłowie objęci są specjalnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Pokrywa on część kosztów leczenia w różnych krajach Unii. Pozostałą część opłaca sam zainteresowany lub jego krajowy system zdrowia.

Osoby, które zakończyły mandat, mogą pozostać w tym systemie. Warunki zależą od długości pracy w Parlamencie Europejskim oraz od zbiegu z krajowymi ubezpieczeniami. Dzięki temu stały dostęp do leczenia nie kończy się wraz z ostatnim dniem mandatu.

Dodatek przejściowy po zakończeniu mandatu wypłacany jest co najmniej przez pół roku i nie dłużej niż przez 24 miesiące.

Ile realnie może trafić do kieszeni europosła?

Kwoty z tabel i przepisów wyglądają na bardzo wysokie. W praktyce spora część pieniędzy przeznaczona jest na działalność biur oraz wynagrodzenia asystentów. Czysto prywatny dochód europosła to głównie pensja zasadnicza po opodatkowaniu oraz dieta dzienna.

Pojawia się więc pytanie. Jak może wyglądać realny dochód europosła w przeliczeniu na złote. Warto prześledzić przykładowe wyliczenie dla osoby z Polski. Użyjemy przybliżonego kursu i założenia pełnej aktywności na posiedzeniach.

Przykładowe wyliczenie

Załóżmy, że europosłanka z Polski otrzymuje około 7 800 euro netto pensji miesięcznie. Przy kursie 4,4 zł za euro daje to mniej więcej 34 tysiące zł netto. Do tego dochodzi dieta dzienna za posiedzenia w Brukseli i Strasburgu.

Jeśli przyjmiemy około 15 dni z dietą po 350 euro, miesięczna suma diet to 5 250 euro. To około 23 tysiące złotych. W części przypadków część tej kwoty w praktyce pokrywa koszty pobytu w Belgii lub we Francji. Pozostałe dodatki, jak ryczałt na biuro, nie są prywatnym dochodem, chociaż europoseł decyduje o ich wydatkowaniu.

Różnice między państwami

Chociaż brutto każdy europoseł zarabia tyle samo, to realny dochód po podatkach i kosztach życia różni się między krajami. Inaczej wygląda sytuacja polityka z Polski, a inaczej przedstawiciela z Niemiec czy Szwecji. Duże znaczenie ma także dochód z innych źródeł, na przykład z działalności naukowej.

W niektórych państwach dodatkowe zarobki z tytułu mandatu obniżają inne świadczenia publiczne. W innych krajach fiskus stosuje odmienną interpretację przepisów. Dlatego dwie osoby o tej samej pensji unijnej mogą mieć inne obciążenia w kraju i inną siłę nabywczą.

Realny dochód europosła zależy nie tylko od pensji w euro, ale też od podatków krajowych i kosztów życia w dwóch państwach.

Jak zarobki europosła wypadają na tle innych polityków?

Wysokie kwoty związane z mandatem w Parlamencie Europejskim często porównuje się z dochodami posłów krajowych oraz z wysokością średniej krajowej. Pozwala to ocenić, jak bardzo mandaty różnią się finansowo. Różnice widać szczególnie mocno w krajach o niższych płacach, takich jak Polska.

Warto więc zestawić kilka przykładowych danych. Wszystkie kwoty są przybliżone i mają charakter orientacyjny. Chodzi o pokazanie skali, a nie dokładnych wyliczeń podatkowych dla konkretnej osoby.

Porównanie z posłem na Sejm

Poseł na Sejm RP otrzymuje miesięczne uposażenie poselskie na poziomie około 12 800 zł brutto. Do tego dochodzi dieta parlamentarna wynosząca mniej więcej 4 000 zł. Razem daje to około 16 800 zł brutto, czyli znacznie mniej niż uposażenie europosła przeliczone na złote.

Realna kwota netto dla polskiego posła to około 11–12 tysięcy zł. Oczywiście w grę wchodzą także inne świadczenia, między innymi ryczałt na prowadzenie biura poselskiego i zwrot kosztów podróży. Mimo to różnica w prywatnych dochodach między polskim posłem a europosłem z Polski jest bardzo wyraźna.

Porównanie z wynagrodzeniami w biznesie

Jak na tym tle wypadają zarobki menedżerów w sektorze prywatnym. W dużych firmach płace dyrektorów i członków zarządów często przewyższają dochody europosłów. W mniejszych miastach i wśród specjalistów bez funkcji kierowniczych różnica jest już na korzyść polityków.

Dla polskiego rynku istotne jest odniesienie do średniego wynagrodzenia w gospodarce. Średnia pensja brutto w Polsce to obecnie około 8 tysięcy złotych. Netto daje to mniej więcej 5–6 tysięcy złotych. W tym świetle miesięczny dochód europosła wygląda jak pensja kilku wysoko opłacanych specjalistów razem.

Dla lepszego zobrazowania różnic można przygotować prostą tabelę porównawczą trzech poziomów wynagrodzeń:

Z tabeli widać, że pensja europosła zdecydowanie przewyższa dochody posłów krajowych i przeciętnego pracownika. Jednocześnie wiąże się z pobytem za granicą przez dużą część miesiąca, pracą w obcym języku i koniecznością łączenia życia w dwóch krajach.