Skałki Twardowskiego to dawny kamieniołom wapienny położony w północno-zachodniej części wzniesienia Krzemionki Zakrzowskie, po wschodniej stronie ulicy Tynieckiej i na północ od betonowego ogrodzenia jednostki wojskowej. Eksploatacja zakończyła się, a wyrobisko przekształciło się w teren rekreacyjny znany jako Uroczysko Skałki Twardowskiego.
Jaka jest historia Skałek Twardowskiego?
Wapienie na Krzemionkach Zakrzowskich wydobywano przez wiele wieków w kilku miejscach. Oprócz Skałek Twardowskiego istniały tam także kamieniołomy Łom Bergera, Kapelanka i Zakrzówek; Kapelanka i Zakrzówek były największe.
Surowiec z kamieniołomu wykorzystywano do budowy dróg i domów, a w drugiej połowie XIX wieku do prac przy umocnieniach Twierdzy Kraków. W trakcie eksploatacji zdarzały się podtopienia wyrobisk, jednak jakość skały i łatwy dostęp decydowały o kontynuowaniu wydobycia.
Co widać na miejscu?
Większa część wyrobiska porosła lasem, ale wciąż występują niewielkie polanki i liczne skały rozrzucone po terenie. W lesie biegnie długi mur skalny o wysokości do 20 m, a drugi, krótszy i niższy, równolegle przebiega przy północno-zachodnim ogrodzeniu jednostki wojskowej.
Jak wygląda geologia skał?
Wapienie kamieniołomu pochodzą z jury późnej. Ich najwyższe partie są silnie porowate i zawierają epigenetyczne krzemienie, które występują w nieregularnych kształtach — jako gniazda lub naskorupienia na powierzchniach pęknięć i abrazyjnych ścianach skalnych.
Krzemienie osadziły się w trzeciorzędzie w czasie ruchów górotwórczych formujących zrąb Zakrzówka. Przypuszcza się, że w strefach uskokowych płynęły wody termiczne, z których wytrącała się krzemionka.
Jakie jaskinie znajdują się w Skałkach Twardowskiego?
W wyrobisku występuje kilka jaskiń i schronisk: Jaskinia Jasna, Jaskinia Niska, Jaskinia pod Nyżą, Jaskinia Twardowskiego, Jaskinia Wywiew, Jaskinia z Kulkami oraz Okienko Zbójnickie. Największa jest Jaskinia Twardowskiego — grotołazi przebadali w niej korytarze o łącznej długości około 500 m do 2019 roku.
Jak wykorzystuje się teren dziś?
Po zaprzestaniu wydobycia wyrobisko pełni funkcję terenu rekreacyjnego i wchodzi w skład Uroczyska Skałki Twardowskiego. Przez obszar prowadzą ścieżki turystyki rowerowej i pieszej.
Informacje praktyczne
- Adres: 30-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (3 981 opinii)
