Park im. Wojciecha Bednarskiego to miejski park zabytkowy usytuowany po południowej stronie centrum Podgórza, w kotlinie powstałej w wyniku eksploatacji wapieni. Obszar parku wyznaczają ulice Krzemionki od zachodu, Parkowa od wschodu oraz Zamoyskiego od północy. W sąsiedztwie znajdują się m.in. stadion KS Korona Kraków, Ośrodek Telewizyjny TVP3 Kraków, wieża SLR Krzemionki, gmach IV Liceum Ogólnokształcącego oraz Kościół św. Józefa.
Jaka jest historia parku Bednarskiego?
Miejsce parku funkcjonowało od średniowiecza jako kamieniołom. Z tą lokalizacją związana jest legenda o Panu Twardowskim, stąd część kotliny nazywana jest "Szkołą Twardowskiego". W 1884 roku radny Wojciech Bednarski przedłożył koncepcję przekształcenia kamieniołomu w park miejski, jednak realizacja wymagała zaprzestania eksploatacji wapieni oraz nawiezienia gleby, brakującej na dnie wyrobiska.
Bednarski finansował prace sadzenia oraz wyposażenia parku z własnych środków — do 1890 roku przeznaczył na ten cel 734 złote 25 groszy. W 1891 roku oddano do użytku tzw. "ogródek przyszkolny", a uroczyste otwarcie rozbudowanego założenia miało miejsce 19 lipca 1896 roku. W 1907 roku park otrzymał imię swojego założyciela.
W kolejnych dekadach park był rozbudowywany i wykorzystywany społecznie — pojawiły się m.in. elementy infrastruktury rekreacyjnej, a w 1937 roku odsłonięto pomnik Wojciecha Bednarskiego dłuta Stanisława Popławskiego. Po II wojnie światowej brak dostatecznych nakładów doprowadził do degradacji niektórych elementów kompozycji, a wiele części założenia uległo przekształceniom. Park wpisano do rejestru zabytków 17 lipca 1976 roku.
Czego dotyczy rewitalizacja i jakie zmiany wprowadzono?
W styczniu 2022 roku rozpoczął się generalny remont parku prowadzony etapami. Uroczyste otwarcie po rewitalizacji miało miejsce 27 kwietnia 2023 i odbyło się z programem uroczystości towarzyszących, w tym scenkami historycznymi oraz sadzeniem pamiątkowego tulipanowca przez przedstawicieli władz miasta. Koszt inwestycji wyniósł około 18 mln zł.
Głównym celem prac było przywrócenie historycznego charakteru parku w oparciu o materiały archiwalne i wytyczne konserwatorskie. W trakcie rewitalizacji uporządkowano zieleń z zachowaniem istniejącego starodrzewu, dosadzono ponad 50 drzew oraz około 7 tys. krzewów, około 90 tys. bylin i 28 tys. roślin cebulowych. Wprowadzono domki dla jeży i wiewiórek, budki dla ptaków i nietoperzy, wymieniono elementy małej architektury oraz urządzono siłownię zewnętrzną.
Co można zobaczyć dziś w parku Bednarskiego?
W parku zachowano lub odtworzono elementy małej architektury oraz strefy rekreacji. Odbudowany został Domek Ogrodnika — licowany dwukolorową cegłą, ze stolarką drewnianą i dachem krytym dachówką; mieści toaletę publiczną i pomieszczenie do opieki nad dziećmi. Nad schodami od strony Placu Niepodległości ustawiono altanę nawiązującą do historycznego obiektu z 1903 roku. Pochodzący z okresu międzywojennego kiosk pełni nową funkcję zaplecza dla polany "Plac Sokoli".
Urządzono plac zabaw podzielony na dwie części — dla młodszych i starszych dzieci — połączony drewnianą ścieżką edukacyjną z elementami związanymi z legendą o Panu Twardowskim. Wyposażenie placów obejmuje m.in. huśtawkę typu "bocianie gniazdo", zestawy wież, zjeżdżalni i mostów, piaskownicę w kształcie księżyca oraz figurę koguta Pana Twardowskiego. W zieleni po remoncie dominują m.in. kasztanowce, klony, lipy, buki oraz gatunki niskie: barwinki, paprocie, bodziszki, konwalie, śnieguliczki i krokusy.
Gdzie leży park i jak wygląda jego otoczenie?
Park znajduje się na wzgórzach Krzemionek Podgórskich — na południowym krańcu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w południowej części Bramy Krakowskiej. Wzgórza te osiągają około 250 m n.p.m., czyli mniej więcej 50 m ponad poziom Wisły w tym rejonie. Podłoże tworzą wapienie jurajskie, a teren cechuje silne krasowienie, wskutek czego na wyższych partiach brak jest cieków powierzchniowych.
Wejścia do parku znajdują się przy ul. Parkowej oraz przy ul. Zamoyskiego, obok Placu Niepodległości. W bliskim sąsiedztwie leżą obiekty sportowe, media i placówki oświatowe wymienione wcześniej.
Informacje praktyczne
- Adres: Jana Zamoyskiego, 33-332 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (5 194 opinie)
